Projektligji "Për disa shtesa dhe ndryshime në ligjin nr. 20/2020 "Për përfundimin e proceseve kalimtare të pronësisë në Republikën e Shqipërisë"

Ju lutem krijoni me shume lehtesira me oborret qe jane ne vazhdimesi te shtepiave te ndertuara perpara viteve 1991.
Kam rastin kur mu ka prishur 50% e shtepise te ndertuar para 1991 per interes publik dhe nuk marr dot pronesine e oborrit me arsyen sepse nuk e ke shtepine e plote. Nuk quhet banese apo interpretime te tilla.
Sepse ligji aktual per oborret ne perdorim duhet qe banesa te kete funksion banimi.
Jemi ne proces gjygjesor me ATP per kete oborr dhe nuk merr fund kurre ky proces.
Te jepet nje lehtesi per ndertim ne kete siperfaqe pavarsisht se ceshtja vazhdon ne gjykate.
Perfituesi mund te jete shteti ose poseduesi sipas vendimit te gjykates.

Ju lutem na jepni nje zgjidhje kemi 35 vite qe presim.

Ju faleminderit!

Ju lutem të parashikohen më shumë lehtësi ligjore për oborret në përdorim, të cilat janë në vazhdimësi funksionale me banesa të ndërtuara përpara vitit 1991.

Në rastin tim konkret, rreth 50% e banesës së ndërtuar përpara vitit 1991 është prishur për shkak të një shpronësimi për interes publik. Për këtë arsye, aktualisht nuk mund të përfitoj kalimin në pronësi të oborrit në përdorim, me argumentin se banesa nuk ekziston më e plotë apo se pjesa e mbetur nuk konsiderohet më si banesë me funksion të plotë banimi.

Mendoj se kjo situatë krijon një padrejtësi, pasi zvogëlimi i sipërfaqes së banesës nuk ka ardhur si pasojë e veprimeve të poseduesit, por si rezultat i ndërhyrjes së shtetit për interes publik. Për këtë arsye, poseduesi nuk duhet të humbasë mundësinë për të përfituar pronësinë mbi oborrin që historikisht ka qenë në përdorim të banesës.

Për këtë sipërfaqe jemi prej vitesh në proces gjyqësor me Agjencinë e Trajtimit të Pronave (ATP), ndërkohë që procesi vazhdon të zgjasë pa një zgjidhje përfundimtare.

Do të ishte e nevojshme që ndryshimet ligjore të parashikonin një zgjidhje edhe për raste të tilla, për shembull duke lejuar vijimin e procedurës së kalimit në pronësi ose të së drejtës për zhvillim/ndërtim mbi këtë sipërfaqe edhe kur çështja e pronësisë është në proces gjyqësor, duke respektuar më pas vendimin përfundimtar të gjykatës. Në varësi të këtij vendimi, përfitues i së drejtës së pronësisë do të jetë shteti ose poseduesi.

Ju lutem të merret në konsideratë kjo kategori rastesh dhe të krijohet një mekanizëm ligjor që u jep zgjidhje familjeve që kanë pritur prej dekadash për rregullimin e statusit të pronës së tyre.

Në rastin tonë, kjo situatë vazhdon prej rreth 35 vitesh dhe kemi nevojë për një zgjidhje të drejtë dhe përfundimtare.

Ju faleminderit për shqyrtimin e kësaj kërkese.

Familja ime ka aplikuar për legalizim që në vitet 2005–2006 për një objekt të ndërtuar mbi tokën e një pronari tjetër. Në këtë objekt banojnë dy familje me certifikata familjare të veçanta dhe ushtrohet aktivitet ekonomik. Pas vdekjes së babait, të drejtat e tij i kemi trashëguar unë, nëna dhe vëllai.

Shqetësimi im kryesor lidhur me nenin 6 të projektligjit, që ndryshon nenin 29, është kushtëzimi i legalizimit me pranimin paraprak të strehimit sipas normave për familjet e pastreha, nëse nuk arrihet marrëveshje me pronarin ose investitorin.

Ky mekanizëm krijon një pabarazi në negociatë. Investitori mund të mos ketë interes të ofrojë më shumë se norma e strehimit, ndërsa familja përballet me përjashtimin nga legalizimi nëse nuk pranon deklaratën paraprake. Kështu, minimumi i strehimit rrezikon të kthehet në tavanin praktik të kompensimit, pa marrë parasysh sipërfaqen e ndërtesës, investimin familjar dhe humbjen e ambienteve të biznesit.

Për të mbrojtur familjet në këtë situatë, propozoj:

1. Legalizimi të mos kushtëzohet me pranimin paraprak të një kompensimi ende të papërcaktuar. Refuzimi i këtij pranimi të mos sjellë përjashtim nga legalizimi kur plotësohen kriteret e tjera ligjore.

2. Kompensimi të mbështetet në vlerësim të pavarur. Ligji të përcaktojë kritere transparente për vlerësimin e ndërtesës dhe të drejtave mbi të, duke veçuar truallin që i përket pronarit tjetër. Kompensimi të mos jetë më i ulët se vlera e përcaktuar sipas këtyre kritereve. Strehimi i përshtatshëm të mbetet garanci minimale për familjet që zhvendosen.

3. Të njihen familjet që banojnë realisht dhe veçmas në objekt. Trajtimi të mbështetet në banimin e provuar dhe dokumentacionin familjar, duke respektuar edhe të drejtat e trashëgimtarëve. Përbërja familjare të përditësohet deri në zhvendosje dhe në llogaritje të përfshihen të gjithë fëmijët, pavarësisht moshës.

4. Ambientet e biznesit të kenë trajtim të shprehur në ligj. Të përcaktohet kompensimi për këto ambiente, shpenzimet e zhvendosjes dhe ndërprerjen e dokumentuar të aktivitetit ekonomik.

5. Përpara lirimit ose prishjes të sigurohen garanci konkrete. Të përcaktohen banesat zëvendësuese, sipërfaqet neto, pronësia, afatet e dorëzimit, pagesa e qirasë gjatë pritjes dhe garancia financiare për përmbushjen e detyrimeve. Marrëveshja e parashikuar në nenin 5 të mos sjellë mbylljen e dosjes pa garantuar juridikisht këto të drejta.

6. Mosmarrëveshjet të kenë shqyrtim të pavarur dhe mbrojtje gjyqësore efektive, përfshirë mundësinë e pezullimit të prishjes kur rrezikohet dëm i pakthyeshëm. Për dosjet e vjetra të parashikohen garanci kalimtare që mbrojnë të drejtat e fituara dhe marrin parasysh pritjen e gjatë për vendimmarrje.

Kërkoj që këto garanci të përcaktohen shprehimisht në ligj. Zhvillimi i zonës duhet të realizohet duke respektuar pronarin e truallit, duke mundësuar investimin dhe duke siguruar trajtim të drejtë për familjet që kanë ndërtuar jetën dhe veprimtarinë e tyre aty.

pershendetje dhe ju uroj per iniciativen per plotesimin e disa mangesive dhe nevojave qe kane dal ne praktike per zbatimin e L20/2020.
jam avokat dhe ish draftues ligjesh ne adminsitraten publike.
dua te ngre nje shqetesim i cili mendoj se duhet te gjej reflektim ne L20/2020, ne lidhje me privatizimin e trojeve shteterore ne perdorim per objektet e ndertuara me leje ndertimi te leshuara nga organet vendore pas vitit 1991. nenet 61 e ne vijim te L20/2020 kane parashikuar kete te drejte POR kane ngritur nje pengese te madhe dhe diskriminuese ndaj ketyre shtetasve qe kane ndertuar me leje ne krahasim me shtetasit te cilet kane ndertuar pa leje dhe perfitojne nga legalzimi. diskriminimi negativ per keta shtetas eshte detyrimi i tyre per te paguar taksen e perdorimit te truallit qe prej marrjes se lejes se ndertimit nderkohe qe nuk kane patur asnjehere ndonje njoftim apo kontrate apo detyrim tatimor per kete qellim. fatutra qe u kerkohet te paguajne ketyre shtetasve eshte e stermadhe dhe e kalon disa here vleren e truallit. te pakten shteti nuk duhet te beje diskriminim negativ ndermjet shtetasve qe jane treguar korrekt me ligjin dhe shtetasve te cilet kane ndertuar pa leje. shtetasit qe kane ndertuar pa leje, u kerkohet maksimalisht te paguajne vleren e truallit sipas references, ndersa shtetasve qe kane ndertuar me leje, dhe per te cilet nuk eshte leshuar ndonjehere detyrim nga organet vendore, u kerkohet te paguajne taksen e truallit ne perdorim qe nga marrja e lejes, pra mbi 30 vjet gje qe eshte jo vetem diskriminuese por edhe e paperballueshme. ky parashikim eshte bere ne nenin 73 te L20/2020. pra propozimi im eshte qe te behet nderhyrje ne kete nen duke e shfuqizuar ate shprehimisht dhe duke hequr kerkesen per pagesen e kesaj takse e cila per me shume as nuk eshte gjeneruar ndonjehere nga bashkite.nga ana tjeter ligji i amnistise 86/2025 ne nenin 5 ka parashikuar nje modalitet per fshirjen e ketyre detyrimeve deri ne vitin 2014 e me pas pagesen e reduktuar te ketij tatimi. ndoshta do te duhet te behet reference ne nenin 73 te L20/2020 ku te percaktohet se amnistia perfitohet edhe ne rastin e parashikuar per privatizimin e trojeve ne perdorim per ndertimet me leje pas vitit 1991. keshtu te pakten subjektet perfituese do te viheshin ne te njejten peshore dhe shtetasit qe zbatojne ligjet e vendit nuk do te diskrimoheshin perseri nga zbatimi i ligjit.
ju faleminderit Rezart Tershana

shkresen bashkelidhur e kam nisur edhe me poste. shpresoj te ndihmoje ne kete permiresim ligjor.

I nderuar zoti Kryeministër,
Të nderuar zotërinj Ministra,
I nderuar z. Kryetar i Komisionit për Çështjet Ligjore dhe Administratën Publike,
Në kuadër të konsultimit publik të projektligjit “Për disa shtesa dhe ndryshime në ligjin nr. 20/2020 ‘Për përfundimin e proceseve kalimtare të pronësisë në Republikën e Shqipërisë’”, paraqes këtë kontribut me qëllim plotësimin e një problematike konkrete, e cila është shfaqur në praktikë gjatë zbatimit të ligjit nr. 20/2020 dhe akteve nënligjore në zbatim të tij.
E vlerësoj pozitivisht nismën për përmirësimin e ligjit nr. 20/2020, pasi ky ligj prek drejtpërdrejt një numër shumë të madh qytetarësh dhe synon mbylljen e proceseve kalimtare të pronësisë, të cilat për shumë vite kanë krijuar pasiguri juridike, kosto financiare dhe pengesa administrative. Megjithatë, në projektligjin e hedhur për konsultim publik nuk rezulton të jetë përfshirë një rregullim i nevojshëm për subjektet që kanë ngritur ndërtesa me leje ndërtimi, të lëshuara nga organet e qeverisjes vendore pas datës 10.8.1991, mbi troje shtetërore.
Sipas kuadrit aktual, nenet 61 e vijues të ligjit nr. 20/2020 njohin të drejtën e kalimit të pronësisë mbi truallin shtetëror në përdorim edhe për këtë kategori subjektesh. Por neni 73 i ligjit, i lidhur me detyrimin për taksën e përdorimit të truallit, në praktikë ka krijuar një barrë të rëndë dhe disproporcionale, pasi qytetarëve u kërkohet pagesa e taksës së truallit në përdorim për një periudhë që në shumë raste fillon nga momenti i marrjes së lejes së ndërtimit, pra që nga vitet 1991 e në vijim, deri në ditën e aplikimit.
Kjo barrë nuk është thjesht e lartë në vlerë. Në shumë raste ajo tejkalon disa herë edhe vetë vlerën e truallit që kërkohet të privatizohet. Për më tepër, bëhet fjalë për detyrime që përgjithësisht nuk janë njoftuar rregullisht, nuk janë faturuar, nuk janë kontabilizuar në kohë nga organet vendore apo tatimore dhe nuk janë administruar ndaj qytetarëve si detyrim real i njohur prej tyre. Në këto kushte, kërkimi i pagesës së akumuluar për mbi 30 vjet krijon pasojë jo të drejtë, jo proporcionale dhe jo në përputhje me parimin e sigurisë juridike.
I. Problematika e trajtimit të pabarabartë
Problemi kryesor që kërkon ndërhyrje ligjore lidhet me trajtimin e pabarabartë të dy kategorive qytetarësh: nga njëra anë, qytetarët që kanë ndërtuar me leje ndërtimi të dhënë nga organet shtetërore ose vendore pas vitit 1991 dhe nga ana tjetër, qytetarët që kanë ndërtuar pa leje dhe përfitojnë nga procesi i legalizimit.
Në praktikë, qytetari që ka ndërtuar pa leje, në procedurat e legalizimit, detyrohet maksimalisht të paguajë vlerën e truallit sipas kritereve përkatëse. Ndërsa qytetari që ka ndërtuar me leje, pra që ka ndjekur rrugën ligjore dhe ka respektuar vendimmarrjen e organeve publike, përballet jo vetëm me pagesën e vlerës së truallit, por edhe me kërkesën për të paguar taksën e truallit në përdorim për dekada të tëra, pa qenë i njoftuar ndonjëherë për këtë detyrim.
Kjo qasje krijon një diskriminim negativ ndaj shtetasve që kanë vepruar në mirëbesim dhe në zbatim të ligjit. Shteti nuk mund të vendosë në pozitë më të pafavorshme qytetarin që ka kërkuar dhe ka marrë leje ndërtimi, në krahasim me atë që ka ndërtuar pa leje. Përkundrazi, sistemi ligjor duhet të ruajë një ekuilibër të arsyeshëm dhe të mos prodhojë pasoja që, në efekt praktik, ndëshkojnë sjelljen e ligjshme dhe favorizojnë sjelljen e paligjshme.
II. Nevoja për ndërhyrje të qartë në ligjin nr. 20/2020
Në vlerësimin tim, problematika nuk mund të zgjidhet vetëm nëpërmjet interpretimit administrativ. Për sa kohë neni 73 vijon të prodhojë në praktikë detyrimin për pagesën e taksës së përdorimit të truallit, pa një kufizim të qartë ligjor dhe pa një mekanizëm të posaçëm lehtësues, administrata do të vijojë ta zbatojë atë në mënyrë formale dhe qytetarët do të mbeten të bllokuar në procesin e kalimit të pronësisë.
Për këtë arsye, projektligji aktual për ndryshimin e ligjit nr. 20/2020 është momenti i duhur për të ndërhyrë në mënyrë të drejtpërdrejtë. Ndërhyrja duhet të synojë që subjektet që kanë ndërtuar me leje pas datës 10.8.1991, dhe që kërkojnë kalimin në pronësi të truallit shtetëror në përdorim, të mos ngarkohen me detyrime të prapambetura për periudha shumëvjeçare, kur këto detyrime nuk janë njoftuar, faturuar ose kërkuar nga organet kompetente.
Ky rregullim do të ishte në përputhje me parimin e sigurisë juridike, parimin e barazisë përpara ligjit, parimin e proporcionalitetit, si dhe me parimin e mirëbesimit në marrëdhëniet ndërmjet qytetarit dhe administratës publike. Gjithashtu, ai do të shmangte konfliktet masive administrative dhe gjyqësore që mund të lindin nga zbatimi mekanik i nenit 73, duke i dhënë zgjidhje ligjore një problemi që tashmë është evident në praktikë.
III. Lidhja me ligjin nr. 86/2025 për fshirjen/shuarjen e detyrimeve tatimore
Një arsye shtesë për ndërhyrje ligjore lidhet edhe me ligjin nr. 86/2025, i cili ka parashikuar fshirjen/shuarjen e detyrimeve tatimore të papaguara për periudha të caktuara dhe lehtësi në pagesën e detyrimeve për periudhat pasuese, pra koherenca ndërmjet ligjeve. Për detyrimet vendore që i përkasin periudhave deri në datën 31.12.2014, ligji ka përdorur shprehimisht konceptin e fshirjes/shuarjes së detyrimeve, ndërsa për periudhat pas kësaj date ka parashikuar mekanizma lehtësues.
Megjithatë, për shkak të mungesës së një lidhjeje të qartë ndërmjet ligjit nr. 20/2020 dhe ligjit nr. 86/2025, administrata në terren ka tendencë të mos e zbatojë amnistinë tatimore në procedurat e privatizimit të truallit shtetëror në përdorim. Kjo sjell pasojë të padrejtë për qytetarët dhe e bën të paefektshëm qëllimin lehtësues të ligjvënësit.
Për këtë arsye, në ligjin nr. 20/2020 duhet të parashikohet shprehimisht se, për procedurat e kalimit të pronësisë së truallit shtetëror në përdorim për ndërtesat e ngritura me leje ndërtimi pas datës 10.8.1991, detyrimet që lidhen me taksën e përdorimit të truallit trajtohen sipas rregullave të ligjit nr. 86/2025, duke përfshirë fshirjen/shuarjen për periudhat deri më 31.12.2014 dhe lehtësitë e pagesës për periudhat pas kësaj date.
IV. Propozim konkret
Për sa më sipër, propozohet që në projektligjin për ndryshimin e ligjit nr. 20/2020 të përfshihet një ndërhyrje e posaçme në nenin 73, ose një dispozitë kalimtare e posaçme, me këtë përmbajtje orientuese:
Në nenin 73 të ligjit nr. 20/2020, pas parashikimeve ekzistuese, propozohet të shtohet një paragraf me këtë përmbajtje:
“Për subjektet që kërkojnë kalimin në pronësi të truallit shtetëror në përdorim, mbi të cilin janë ngritur ndërtesa në bazë të lejeve të ndërtimit të lëshuara nga organet e qeverisjes vendore pas datës 10.08.1991, detyrimi për pagesën e taksës mbi të drejtën e përdorimit të truallit nuk mund të përbëjë pengesë për vijimin e procedurës së privatizimit, për aq sa ky detyrim i përket periudhave të trajtuara nga legjislacioni për fshirjen, shuarjen ose lehtësimin e pagesës së detyrimeve tatimore.
Për këto subjekte, detyrimet që lidhen me taksën mbi të drejtën e përdorimit të truallit, për periudhat deri më datë 31.12.2014, konsiderohen të fshira ose të shuara, në përputhje me ligjin nr. 86/2025 ‘Për fshirjen, shuarjen dhe pagesën e detyrimeve tatimore ndaj administratës qendrore e vendore dhe detyrimeve të pagueshme në doganë’. Detyrimet që u përkasin periudhave pas kësaj date trajtohen sipas lehtësive, kushteve dhe afateve të parashikuara në këtë ligj dhe në aktet nënligjore të nxjerra në zbatim të tij.
Mungesa e faturimit, njoftimit, evidentimit ose kontabilizimit të mëparshëm të këtyre detyrimeve nga organet kompetente nuk mund të përdoret si shkak për përjashtimin e subjektit nga përfitimi i fshirjes, shuarjes ose lehtësimit të pagesës së detyrimeve, kur periudha dhe natyra e detyrimit përfshihen në fushën e zbatimit të ligjit nr. 86/2025.”
Në alternativë, nëse vlerësohet se taksa e përdorimit të truallit për këtë kategori subjektesh ka humbur arsyen e ekzistencës së saj në raport me qëllimin e ligjit nr. 20/2020, neni 73 mund të riformulohet duke përjashtuar shprehimisht detyrimin për pagesën e kësaj takse për subjektet që kanë ndërtuar me leje ndërtimi dhe që nuk janë njoftuar rregullisht për këtë detyrim gjatë periudhës përkatëse.
V. Përfundim
Përfshirja e këtij rregullimi në projektligj do të kishte efekt të drejtpërdrejtë në zhbllokimin e procedurave të privatizimit të truallit shtetëror në përdorim për një kategori të gjerë qytetarësh që kanë ndërtuar me leje, por që sot përballen me një barrë financiare të papërballueshme dhe të pabarabartë.
Zgjidhja e propozuar nuk synon favorizim të padrejtë, por rivendosje të ekuilibrit ndërmjet kategorive të qytetarëve, respektim të parimit të barazisë përpara ligjit dhe shmangie të një rezultati të padrejtë ku qytetari që ka ndërtuar me leje trajtohet më rëndë se qytetari që ka ndërtuar pa leje.
Duke qenë se projektligji është aktualisht në konsultim publik, kërkoj që kjo problematikë të merret në shqyrtim nga, me qëllim reflektimin e një dispozite të posaçme në tekstin përfundimtar të projektligjit.
Në këtë mënyrë, ndryshimet në ligjin nr. 20/2020 do të shërbejnë realisht për përfundimin e proceseve kalimtare të pronësisë, jo për krijimin e pengesave të reja administrative dhe financiare për qytetarët që kanë vepruar në përputhje me ligjin.

Pershendetje,
ky projektligj vazhdon te mos i jap peshen e duhur ndertimeve te ndertuara para gushtit 1991:

1) Neni 34 nuk e permend mundesine per te marre vendimin ne menyre te pershpejtuar, vetem VKM 827/2020 pika 7 e permend kete mundesi. Kjo krijon nje problem te madhe sepse drejtoret e drejtorive vendore nuk jane duke pranuar asnje kerkese sepse thojn qe nuk eshte e parashikuar nga ligji. Une e kam nje shkrese zyrtare nga drejtori i Durresit ku me thot shprehimisht "Nuk ekziston procedura e pershpejtuar", fjali qe komentohet vete.

2) Neni 82 i ligjit 20/2020 thot qe procedurat kalimtare mbarojne me 31 Dhjetor 2028, kjo data erdhi, shume qytetare jane te friksuar se cfare do te behet me pronat e tyre, do ishte mire qe ky projektligj ta shtynte kete date. Vetem ne Tirana Veri ka mijera aplikime per regjistrimin e shtepive te vjetra, por Tirana Veri ka mbi 3 vjet (korrik 2023) qe nuk ka nxjerre as edhe nje vendim te vetem per regjistrimin e tyre.

3) Ka shume ndertime te vjetra qe jane shembur, pika 11 e VKM 827/2020 pranon regjistrimin e ndertimeve te vjetra qe kane shembje te pjesme ose te mbulesesh, por ka shume ndertime qe kane pesuar shembje shume te rendesishme per shkak te vjetersise, do ishte e nevojshme te parashikohet ne keto raste regjistrimi i baneses sipas njolles ndertimore te certifikuar nga hartat e AQTN, ndryshe drejtorite vendore do vazhdojne te mos pranojne asnje nga keto ndertime.


Shume faleminderit